Қазіргі қоғамда адам саудасы, еңбек қанауы, есірткі қылмысы және интернет-алаяқтық сияқты құқық бұзушылықтар бүкіл әлем үшін өзекті мәселелердің біріне айналып отыр. Бұл қауіптердің алдын алу, жастардың құқықтық сауаттылығын арттыру және олардың жеке қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университетінде «Адам саудасына жол жоқ» тақырыбында кең көлемді профилактикалық кездесу ұйымдастырылды.
Іс-шараның басты мақсаты – студенттер мен профессор-оқытушылар құрамына адам саудасының алдын алу, еңбек қанауының құрбанына айналмаудың жолдарын түсіндіру, заңсыз көші-қон, бала еңбегін заңсыз пайдалану, есірткі қылмысы және интернет-алаяқтықтың алдын алу бойынша жан-жақты ақпарат беру.
Кездесуге Қызылорда облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының, облыстық Полиция департаментінің Ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес басқармасының, Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитетінің Қызылорда облысы бойынша департаментінің, Қалалық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің, сондай-ақ адам саудасы құрбандарына арнаулы әлеуметтік қызмет көрсететін үкіметтік емес ұйымның өкілдері қатысып, өз салалары бойынша маңызды ақпараттармен бөлісті.
Жиын барысында мамандар адам саудасының қазіргі қоғамдағы ең күрделі қылмыстардың бірі екенін атап өтті. Адам саудасы – азаматтардың бостандығы мен құқықтарын шектейтін, олардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін ауыр қылмыс. Сондықтан жастардың құқықтық білімін арттыру және осындай қауіптердің алдын алу – мемлекеттік органдар мен білім беру ұйымдарының басты міндеттерінің бірі екені айтылды.
Кездесу барысында қатысушыларға адам саудасының негізгі белгілері мен түрлері жан-жақты түсіндірілді. Әсіресе әлеуметтік желілерде немесе интернет платформаларында жарияланатын жоғары жалақы ұсынатын күмәнді жұмыс хабарландырулары, шетелге жұмысқа орналастыру жөніндегі тексерілмеген ұсыныстар, еңбек шартынсыз жұмысқа шақыру сияқты жағдайлардың үлкен қауіп төндіретіні айтылды. Мамандар мұндай ұсыныстарға сақтықпен қарап, ресми еңбек келісімшартынсыз жұмысқа орналаспауды және жұмыс берушінің заңдылығын міндетті түрде тексеруді ұсынды.
Сонымен қатар еңбек қанауының алдын алу мәселесіне ерекше назар аударылды. Сарапшылар еңбек қатынастарының заң талаптарына сай рәсімделуі, еңбек құқықтарының сақталуы және азаматтардың заңды мүдделерін қорғау бағытында атқарылып жатқан жұмыстар туралы кеңінен ақпарат берді. Кез келген заңсыз әрекетке тап болған жағдайда құқық қорғау органдарына немесе уәкілетті мемлекеттік мекемелерге уақытылы жүгінудің маңыздылығы түсіндірілді.
Іс-шара барысында адам саудасының құрбандарына көрсетілетін әлеуметтік қолдау мен арнаулы қызметтер жайында да айтылды. Үкіметтік емес ұйым өкілдері мұндай жағдайға тап болған азаматтарға құқықтық, психологиялық және әлеуметтік көмек көрсетілетінін, олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында кешенді жұмыстар жүргізілетінін жеткізді.
Кездесудің маңызды бөлімдерінің бірі жастар арасында нашақорлықтың алдын алу мәселесіне арналды. Облыстық Полиция департаментінің Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасының қызметкері есірткінің адам денсаулығына тигізетін зияны, психологиялық және әлеуметтік зардаптары, жастар өміріне әсері туралы жан-жақты баяндама жасады.
Маман қазіргі таңда синтетикалық есірткілердің таралу қаупі артып отырғанын айтып, олардың интернет пен мессенджерлер арқылы заңсыз сатылуы жиілегенін атап өтті. Сонымен қатар есірткі заттарын сақтау, пайдалану және таратуға қатысты қолданыстағы заңнамада көзделген жауапкершілік пен қатаңдатылған жаза түрлері түсіндірілді. Студенттерге заң талаптарын сақтау, зиянды әдеттерден аулақ болу және салауатты өмір салтын ұстанудың маңыздылығы ерекше айтылды.
Бұдан бөлек, жиында интернет-алаяқтықтың алдын алу мәселесі де кеңінен қозғалды. Қазіргі таңда алаяқтардың банк қызметкері, құқық қорғау органдарының өкілі немесе түрлі ұйымдардың қызметкері ретінде хабарласып, азаматтардың жеке деректерін немесе банк картасының мәліметтерін алуға тырысатыны айтылды.
Мамандар күмәнді сілтемелерге өтпеуге, SMS арқылы келген кодтарды ешкімге бермеуге, белгісіз нөмірлерге сенбеуге және жеке деректердің қауіпсіздігін сақтауға шақырды. Сондай-ақ интернет арқылы жасалатын қаржылық операциялар кезінде сақтық шараларын сақтау қажеттігі ескертілді.
Кездесу барысында студенттер өздерін қызықтырған сұрақтарын қойып, сала мамандарынан нақты жауаптар алды. Мұндай ашық форматтағы пікір алмасу жастардың құқықтық мәдениетін қалыптастыруға, түрлі қауіп-қатерлерге қарсы тұру қабілетін арттыруға және өмірлік маңызды ақпараттарды меңгеруге мүмкіндік берді.
Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университетінде ұйымдастырылған «Адам саудасына жол жоқ» тақырыбындағы профилактикалық кездесу жастардың құқықтық сауаттылығын арттыруға, олардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және қоғамдағы өзекті қауіптердің алдын алуға бағытталған маңызды іс-шаралардың бірі болды.
Осындай кездесулер жастардың заң талаптарын құрметтеуіне, азаматтық жауапкершілігін нығайтуына, өз құқықтары мен міндеттерін терең түсінуіне ықпал етеді. Университет қабырғасында өткізілетін мұндай профилактикалық іс-шаралар құқықтық мәдениеті жоғары, саналы әрі жауапты жас ұрпақты тәрбиелеуге бағытталған жүйелі жұмыстардың маңызды бөлігі болып қала береді.